Gepost door: Rebecca Rijnders | maart 13, 2013

Alcohol, tabak…? Tijd voor een suikertaks!

suikerAl jaren wordt er vanuit de gezondheidszorg en de overheid vurig gestreden tegen alcohol en tabak. Het is zelfs weer zeer actueel met de lancering van de website tabaknee.nl. Suiker daarentegen laat men volledig links liggen en in alle vrijheid zijn desastreuze uitwerking hebben. Vreemd, want suiker vormt minimaal even groot gevaar voor de volksgezondheid als alcohol en tabak.

Dat de overheid suiker met rust laat heeft meerdere redenen. Zo is het inmiddels bekend dat er een fanatieke lobby bestaat vanuit de suikerindustrie. Bovendien is er nog veel onwetendheid over hoe schadelijk suiker is. De algehele perceptie is dat vooral vet eten ons ziek maakt, omdat daar de afgelopen dertig jaar alle aandacht naar uit is gegaan.

Het is nog altijd zo dat wanneer iemand zijn kind alcohol of een sigaret aanbiedt, elk weldenkend mens daar schande van spreekt. Terwijl we het volstrekt normaal vinden wanneer ouders hun kind dagelijks snoep geven.
Suiker is alomtegenwoordig. Op middelbare scholen wordt standaard snoep en frisdrank verkocht, op basisscholen vinden onderwijzers het gewoon als kinderen snoep meekrijgen van hun ouders, sommigen delen het zelfs uit in de klas.
Mensen willen er niet aan, want snoep is zo gezellig, het hoort er gewoon bij.

Verslavend
Toch stammen de eerste wetenschappelijke publicaties die aantonen dat geraffineerde suiker pure gif is al uit de jaren zeventig. Recenter onderzoek laat zien dat suiker vrijwel dezelfde effecten heeft op het lichaam als alcohol, inclusief de verslavende werking en schade aan de lever. Maar ook het bekende rijtje welvaartziekten is met name op het conto van suiker te schrijven:

* overgewicht (en daarmee hart- en vaatziekten, gewrichtsproblemen en verminderde mobiliteit)
* diabetes type II
* verhoogde kans op de ziekte van Alzheimer
* verhoogd risico op onder meer alvleesklierkanker en darmkanker
* mogelijk verband met ziektes als ADHD

Nu denk je misschien: en vet dan? Maar in tegenstelling tot wat al jaren wordt gedacht, is vet aanzienlijk minder gevaarlijk dan suiker. Ten eerste omdat de meeste vetten gezond zijn. Steeds meer onderzoek wijst uit dat zelfs verzadigde vetten gunstig zijn voor hart en bloedvaten.
Ten tweede heeft je lichaam vet nodig en is het zelfs onmisbaar voor de opname van vitamine A, D, E en K. Tot slot geeft vet verzadiging. Je raakt er vol van, waardoor je minder geneigd bent om er heel veel van te eten. (die eetdrang bij chips zit ‘m niet in het vet, maar in de smaakversterkers E621 en E640)

Verraderlijk
Van veel vet eten word je uiteindelijk ook dik, maar als je kritisch naar verpakkingen kijkt, zal je opvallen dat in vrijwel alle vette producten ook suiker zit. Het stiekeme ingrediënt dat ervoor zorgt dat alles zo lekker smaakt en zout en bitter neutraliseert.
Suiker (en dan specifiek fructose) heeft bovendien de verraderlijke eigenschap dat het geen verzadigingssignaal afgeeft aan je hersens. Sterker nog: het wekt de eetlust op, met alle gevolgen van dien. Als je precies wilt weten hoe dit werkt en hoe schadelijk suiker is, bekijk dan deze boeiende en goed onderbouwde lezing.

Het overgewichtprobleem is dus niet te wijten aan vet, maar aan suiker. De suikerconsumptie is de afgelopen jaren schrikbarend toegenomen tot zo’n 40 kilo per persoon per jaar, ongeveer rechtevenredig aan de stijging van de genoemde welvaartziekten. De maatschappelijke kosten van overgewicht en obesitas waren drie jaar geleden al opgelopen tot 3,2 miljard euro per jaar (nota Overgewicht 2009) en stijgen nog altijd door.

Signaal
Voorlichting is dus hard nodig. Maar daar is nu geen geld voor, want het land staat in het teken van bezuinigingen. Er is dus maar één oplossing: voer een suikertaks in. Behandel suiker hetzelfde als alcohol en tabak en geef daarmee een eerste, belangrijk signaal af aan de bevolking.
Het rekensommetje is eenvoudig: als we jaarlijks 680 miljoen kilo suiker eten en je heft daar een belasting op van 1,50 euro, dan levert dat de staat ruim 1 miljard euro op. En op de lange termijn bespaart het bovendien miljarden aan gezondheidszorg. Is 1,50 euro per kilo suiker veel? Het is maar hoe je het bekijkt. Een zak snoep zou dan geen 70 cent, maar 85 cent kosten.
Je kunt het betutteling noemen, maar als we over dertig jaar de gezondheidszorg betaalbaar willen houden, hebben we uiteindelijk geen keuze.


[Deze blog verscheen eerder op Volkskrant.nl en  The Post Online]

door Rebecca Rijnders

Advertenties

Responses

  1. Strak plan! Ik zie bovendien heel voorzichtig steeds meer producten die zijn gezoet met stevia i.p.v. suiker en het nog veel slechtere aspartaam. Ben ik ook erg blij mee!

    • Stevia schijnt ook weer niet helemaal zuiver te zijn, dus daar ben ik ook maar mee gestopt. Gewoon maar een beetje afkicken van zoet in het algemeen is het veiligst. 😉

      • Niet zuiver in welk opzicht? Heb je daar wat meer info over?

      • Als je gaat googelen lees je van alles. Het gaat vooral om de hoeveelheid stevia die er daadwerkelijk in zit, die zou nogal tegenvallen. Maar ik ben geen expert, zal er eens induiken.

      • O ja, daar heb je wel een punt. De stevia die gewoon in de supermarkt te koop is, bestaat voor het grootste gedeelte uit maltodextrose als bulkmiddel en op die manier krijg je nog weer een aanzienlijke hoeveelheid koolhydraten binnen en dat is nou net wat je niet wilt. De zuivere stevia kun je echter kopen bij veel natuur- en reformwinkels of online in vloeibare of poedervorm. Om het gemakkelijker te kunnen doseren wordt het ook hier soms vermengd met psylium of inuline, een niet opneembaar vezelproduct. Ik koop altijd de gewone zuivere steviapoeder. Even opletten met doseren, dan is er niks aan de hand.

  2. Beste Rebecca, alle logica wijst erop dat wanneer er een suikertaks word ingevoerd we massaal gaan worden vergifitgd met aspartaam en trawanten. De prijzen liggen nu al erg dicht bij elkaar en meer dan de driekwart van de kinderlimonades in de winkel is ermee gezoet. Niemand laat zoet liggen en de verslaving zet gewoon door, ook in de kunstmatige zoetvorm. Ik ben een fel tegenstander van kunstmatige zoetjes (tenzij te gebruiken bij diabetes), maar zal de laatste zijn die zegt dat we extra taksen moeten heffen op experimentele chemicalien.
    De geschiedenis heeft op alle vlakken al bewezen dat meer taksen betalen nog NOOIT heeft geleid tot de beoogde vermindering of verbetering. Je maakt het op zijn hoogst een begeerlijk elitair goedje .. net als vroeger.

    • Dat zeg ik: stevia. Zuiver plantaardig en ook verantwoord bij diabetes. Veel verantwoorder dan aspartaam. Dat zou gewoon verboden moeten worden!

    • Beste Mark, dank voor je reactie. Dit probleem heeft meerdere facetten, ik hoop dat we het daar wel over eens zijn.

      1. Overgewicht neemt toe en komt (deels) door geraffineerde suiker
      2. Dat geraffineerde suiker slecht is voor je gezondheid is bij veel mensen nog niet bekend (genoeg)
      3. Geraffineeerde suiker is alom tegenwoordig en bijzonder goedkoop
      4. De gezondheidszorg is niet meer betaalbaar en dus moet er ergens geld vandaan komen

      Een suikertaks kan in elk geval een paar van deze problemen verminderen. In mijn ogen is voorlichting ook hard nodig en dat zou je deels daarmee kunnen financieren. Misschien dat een verbod op snoep op plaatsen waar kinderen vaak komen (denk aan scholen en sportkantines) ook een optie is, maar dat leek mij nog radicaler. Het probleem van suikervervangers is weer een heel andere.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: